English Login
 

Noi that hoa phat, Nội thất Hòa Phát, Hoa Phat, Hòa Phát, Noi that van phong, Ban ghe Hoa Phat, Bàn ghế Hòa Phát, ket sat hoa phat, két sắt Hòa Phát, ghe Hoa Phat, ghe van phong, noi that fami, nội thất fami, fami, ban ghe fami, ban lam viec

Hội thảo về vấn đề di chứng Dioxin tại Trường Đại học American University


 

Hội Sinh viên Việt Nam Quận Columbia

Thảo luận Tiểu ban

 

Một Việt Nam Đang Lớn mạnh: Nền kinh tế và Xã hội Dân sự

Đại học American University, Washington, DC

Ngày 04 Tháng 03 năm 2009

 

Charles R. Bailey, Giám đốc

Chương trình Sáng kiến Đặc biệt về Chất độc Da cam/Dioxin, Quỹ Ford

 

 

Xin chào các quý vị đại biểu,

 

Tối hôm nay chúng ta nói về sự hòa nhập kinh tế và xã hội dân sự của Việt Nam.  Trong thời gian mười năm sống và làm việc tại Hà Nội tôi đã điều hành tài trợ khoản kinh phí 95 triệu đô la cho các tổ chức của Việt Nam trong các lĩnh vực hoạt động bao gồm tài chính phát triển, tình dục và sinh sản, khoa học xã hội, truyền thông, văn hóa nghệ thuật và quan hệ quốc tế.  Tôi mong muốn được đóng góp những kinh nghiệm này trong phần “Hỏi đáp” ở phần cuối chương trình.  Bên dưới tất cả những vấn đề này – kinh tế, xã hội, chính phủ - là một vấn đề còn tồn tại, chưa được giải quyết từ cuộc chiến tranh xảy ra đã lâu.  Đó là vấn đề khủng hoảng sức khỏe bắt nguồn từ các chất diệt cỏ mà quân đội Mỹ đã sử dụng trong chiến tranh.  Tôi muốn nói đến di chứng Chất độc Da cam trong chiến tranh Việt Nam.

 

Trong những năm 60, quân đội Mỹ đã sử dụng Chất độc Da cam và các chất diệt cỏ khác để phá hủy các cánh rừng, cây trồng trên khoảng 10% diện tích tự nhiên của miền Trung và miền Nam Việt Nam.  Khu vực này có diện tích gần bằng bang New Jersey.  Chất độc Da cam để lại đioxin, một hóa chất dù chỉ với hàm lượng rất nhỏ cũng rất độc hại đối với con người.  Vì thế, dù cho đioxin có lịch sử bắt nguồn từ cuộc chiến tranh mà nước Mỹ tiến hành trước đây, nó vẫn còn là một vấn đề của hôm nay – việc phơi nhiễm đioxin có quan hệ chặt chẽ với các loại bệnh kinh niên, và hơn thế nữa, nó liên quan đến con số ngày càng gia tăng tăng các trẻ em mắc dị tật ở nhiều chức năng.

 

Có hai nhóm người Việt Nam có rủi ro bị phơi nhiễm đioxin.  Thứ nhất là nhóm binh sĩ và dân thường, những người đã có mặt tại các khu vực bị rải chất da cam trong những năm 60, và con cháu của họ.  Thứ hai là nhóm người hiện đang sinh sống trong các khu vực gần phi khu quân sự cũ của Mỹ bị nhiễm đioxin.  Những người dân này vẫn tiếp tục bị phơi nhiễm, chủ yếu là qua chuỗi thức ăn.

 

Tôi bắt đầu tham gia vấn đề di chứng Chất độc Da cam ngay sau khi đến Việt Nam năm 1997.  Song vấn đề Chất độc Da cam là vấn đề nhạy cảm nên lúc đó khó tìm thấy cá nhân và tổ chức muốn nhận tài trợ để làm việc trong lĩnh vực này. Với kinh nghiệm của một nhà tài trợ tôi thấy việc này hoàn toàn không bình thường. Một việc phá vỡ thế bế tắc đó đã xuất hiện năm 2003 khi chúng tôi được đề nghị hỗ trợ SAIS ở đây ở Washington và Viện Quan hệ Quốc tế tại Hà Nội tổ chức một hội thảo về tương lai mối quan hệ Việt-Mỹ. 

 

Các nhà tổ chức hội thảo đã quyết định mở đầu cuộc thảo luận bằng những vấn đề dễ và tiếp tục với những vấn đề khó hơn.  Đầu tiên chúng tôi thảo luận về thương mại và sự phát triển kinh tế, sau đó chúng tôi bàn về vấn đề an ninh khu vực - về mối quan hệ giữa Việt Nam, Trung Quốc và Mỹ.  Sang ngày thứ hai của hội thảo – ngày để thảo luận về những chủ đề khó khăn - chủ đề về di chứng chiến tranh:  vấn đề Việt Kiều và mối quan hệ của họ với Việt Nam, bom mìn không nổ và vấn đề Chất độc Da cam.  Chất độc Da cam luôn được xếp cuối cùng trong chuỗi các vấn đề, rất nhạy cảm và không được quan tâm đầy đủ, nhưng rõ ràng là rất quan trọng. 

 

Trên thực tế, Chất độc Da cam hoá ra không những chỉ là vấn đề nhạy cảm mà còn là vấn đề gây nhiều tranh cãi.  Sự tranh cãi này bao gồm hai cấp độ.  Về cấp độ khoa học trừu tượng – chỉ là hàm lượng đioxin trong cơ thể dẫn đến những cái chết trẻ ở những người phơi nhiễm và các khuyết tật bẩm sinh ở con cái họ như thế nào.  Sự tranh cãi này cũng được nêu ra ở cấp độ thực hành - bệnh tật và các khuyết tật được cho là có liên hệ với đioxin cũng có thể do những nguyên nhân khác gây ra.  Vì vậy, làm sao chúng ta có thể  xác định được cụ thể những người nào là người đã phơi nhiễm đioxin ? Và liệu chúng ta có nên tách biệt họ thành nhóm riêng?

 

Chính phủ Việt Nam ước tính có khoảng ba triệu người Việt Nam, phần lớn là trẻ em và thanh thiếu niên, là nạn nhân Chất độc Da cam. 

 

Chính phủ Mỹ tuyên bố rằng không có mối liên kết nào và vấn đề sức khoẻ của các nạn nhân này phải là từ các nguyên nhân khác.  Trong khi đó, nhờ điều luật năm 1991 được thông qua, Chính phủ Mỹ đã cấp các khoản bồi thường và chăm sóc y tế cho gần nửa triệu cựu chiến binh Mỹ đối với hàng chục loại bệnh ung thư và sinh con khuyết tật có liên quan đến phơi nhiễm Chất độc Da cam trong thời gian phục vụ tại Việt Nam.  Đối với con của các cựu chiến binh, tật nứt đốt sống (spina bifida) được xác định là có liên quan đến việc cha mẹ từng bị phơi nhiễm các chất diệt cỏ.  Với riêng con cái của các cựu chiến binh nữ, có thêm 18 loại dị tật bẩm sinh và khuyết tật, bao gồm các bệnh như hở vòm miệng, tim bẩm sinh, và chân bị tật bẩm sinh. 

 

Vậy trên thực tế, di chứng này, di chứng Chất độc Da cam,  là cả chất đioxin và thực tế là hai nước Việt Nam và Mỹ đã không thể đạt được đồng thuận chung về vấn đề này trong nhiều thập kỷ.

 

Có hai phương pháp tiếp cận đã xuất hiện trong những năm gần đây – tiếp cận dựa trên luật pháp và tiếp cận dựa vào chính trị/kỹ thuật.

 

Phương pháp tiếp cận dựa trên luật pháp là các vụ kiện mà Hội nạn nhân Chất độc Da cam Việt Nam đã đệ đơn lên Toà án Liên bang của Mỹ năm 2004.  Các nguyên đơn đã khiếu kiện về những thiệt hại do 37 công ty hoá chất Mỹ (những công ty đã sản xuất Chất da cam có chứa đioxin trong những năm 60) gây ra.  Tuy nhiên, toà án khu vực và toà án phúc thẩm đã ra phán quyết rằng các lập luận của Hội không phù hợp để tiến hành vụ kiện và hôm Thứ hai vừa rồi Toà án Tối cao đã từ chối kháng cáo này.

 

 Phương pháp tiếp cận dựa vào chính trị/kỹ thuật chỉ bắt đầu từ tháng Mười một năm 2006, khi Tổng thống Bush, trong một chuyến thăm chính thức Hà Nội, đã cam kết rằng Mỹ sẽ giúp Việt Nam tẩy độc đất bị nhiễm đioxin tại các phi khu quân sự cũ của Mỹ.  Tuy nhiên chính quyền ông Bush không cung cấp kinh phí cho vấn đề này.  Bước tiến sau đó là Đối thoại Song phương do Cục Bảo vệ Môi trường Mỹ chủ trì thực hiện với đối tác Việt Nam là Ủy ban 33 của Bộ Tài nguyên Môi trường. 

 

Trong tất cả các sự kiện này, Quỹ Ford đã đóng vai trò trung lập, làm việc với cả hai bên – Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Mỹ.  Chúng tôi đưa những người mà bình thường sẽ không nói chuyện với nhau đến với nhau, chúng tôi tài trợ các dự án xây dựng lòng tin mà ngoài chúng tôi ra chưa có nhà tài trợ khác, và chúng tôi tìm cách chủ lưu hoá vấn đề này tại Mỹ.  Chúng tôi cũng hỗ trợ Nhóm Đối thoại Việt-Mỹ về Chất độc Da cam/Đioxin, đây là một ủy ban gồm các công dân nổi tiếng của hai nước cùng nhau làm việc để tìm giải pháp cho vấn đề này.

 

Đến nay chúng tôi đã huy động được 17 triệu đô la cho các giải pháp.  Trong đó có 9 triệu đô la trực tiếp từ Quỹ Ford, 8 triệu đô la từ đóng góp của Chính phủ Việt Nam, Quỹ Bill and Melinda Gates, tổ chức Atlantic Philanthropies và Quỹ US Fund for UNICEF.  Hai phần ba tiền tài trợ của chúng tôi dành trực tiếp cho các dịch vụ cho các gia đình Việt Nam đang phải vật lộn đương đầu có con em khuyết tật.

 

Tôi rất vui mừng thông báo với quý vị rằng ngày 29 tháng Mười vừa qua Chính phủ Mỹ đã tuyên bố trao nguồn tài trợ đầu tiên trong lĩnh vực này – 1 triệu đô la cho ba tổ chức phi chính phủ Mỹ thực hiện cung cấp dịch vụ xã hội cho người khuyết tật tại thành phố Đà Nẵng.  Đây là khoản chi đầu tiên trong số 3 triệu đô la dành cho chương trình tẩy độc đioxin và chương trình y tế tại Việt Nam mà Thượng viện đã đưa vào Đạo Luật Phân bổ Ngân sách năm 2007.  Thượng viện đã dành ra khoản 3 triệu đô la lần thứ hai cho điều luật này trong năm 2009. 

 

Như tôi đã đề cập trên đây, mối liên kết giữa phơi nhiễm đioxin và khuyết tật còn đang là vấn đề tranh cãi.  Do đó chúng tôi áp dụng phương pháp bao gồm - đó là trợ giúp tất cả những ai là người khuyết tật. Việt Nam có 85 triệu người và 13 triệu trong số đó là người khuyết tật. Trong số 13 triệu người khuyết tật này, có khoảng 3 triệu người có liên quan đến phơi nhiễm đioxin.

 

Không ai nên đánh giá thấp sức tàn phá của các khuyết tật về thể xác và tinh thần, sức tàn phá này không chỉ xảy ra với từng cá nhân người khuyết tật mà còn đối với cả gia đình của họ. Khi một thành viên trong gia đình ốm đau kinh niên, bị khuyết tật hay dị tật bẩm sinh, các chi tiêu trong gia đình cũng tăng lên, thu nhập của gia đình giảm đi và gia đình rơi vào tình trạng tuột dốc nhanh chóng xuống tận đáy xã hội, nơi họ sẽ gia nhập vào đội ngũ những gia đình dưới mức nghèo đói.  Khuyết tật làm con người trở nên dễ tổn thương, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.  Vì vậy, thách thức trong giải quyết di chứng Chất độc Da cam trong chiến tranh Việt Nam là làm sao tập trung được các nguồn tài nguyên – kinh phí và khả năng chuyên môn -  để bảo đảm sức khoẻ cho các gia đình, và đặc biệt hơn, bảo đảm cho người khuyết tật Việt Nam có cơ hội sử dụng tối đa các khả năng của mình để có thể sống với lòng tự tin và tự trọng.

 

Dù thế tôi vẫn phải nói rằng, mặc dù đã đạt được những tiến bộ như vậy, hoạt động này vẫn còn rất mong manh và vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào hành động và sự cam kết của một số khá ít người, hầu hết những người đó đang ở thành phố này.  Chúng tôi cần thêm nhiều người tham gia cùng với chúng tôi, những người như quý vị.

 

Người dân và Chính phủ Việt Nam tin rằng giải pháp cho vấn đề Chất độc Da cam/Đioxin là vấn đề quan trọng và lâu dài.  Họ tìm kiếm một giải pháp có lợi trực tiếp cho những người bị ảnh hưởng, cho cả gia đình và cộng đồng của họ.  Họ cũng cảm thấy rằng vấn đề này là rào cản cuối cùng cho việc bình thường hoá quan hệ hoàn toàn giữa Mỹ và Việt Nam.

 

Vì những lý do đó, người Mỹ cần làm quen lại với Việt Nam và quan tâm đến Việt Nam.

 

Xin cảm ơn.